Szkolenie bez granic: jak Varjo i Fynd Reality wprowadzają XR do Sił Zbrojnych Ukrainy
W aktywnej strefie konfliktu ukraińscy żołnierze uczą się obsługiwać czołgi bojowe, których nigdy wcześniej nie dotykali, osiągając podstawowy poziom biegłości w ciągu kilku godzin dzięki szkoleniu immersyjnemu.
Fynd Reality to norweska firma technologiczna specjalizująca się w rozwiązaniach szkoleniowych i współpracy opartych na rzeczywistości wirtualnej i mieszanej, przeznaczonych dla organizacji z sektora obronności, przemysłu oraz bezpieczeństwa publicznego. Ich platforma Fynd CORE obejmuje pełne spektrum rozwoju kompetencji — od pierwszego kontaktu ze sprzętem, przez szkolenie proceduralne, przygotowanie do pracy na symulatorze, aż po podejmowanie decyzji operacyjnych.
Firma współpracuje z ukraińskimi operatorami z sektora obronnego od 2023 roku, wprowadzając szkolenia wirtualne do jednego z najbardziej wymagających aktywnych środowisk na świecie.
Szkolenie bez dostępu do sprzętu
W aktywnej strefie konfliktu dostęp do sprzętu szkoleniowego jest jednym z najpoważniejszych ograniczeń, z jakimi mierzy się wojsko. W przypadku Sił Zbrojnych Ukrainy wszystkie pojazdy operacyjne są stale wykorzystywane na liniach frontu, przez co żołnierze nie mają niezawodnej możliwości zapoznania się ze sprzętem przed wysłaniem do walki. Konsekwencje są znaczące: ograniczone możliwości szkolenia, zwiększone ryzyko operacyjne oraz opóźnienia w osiąganiu przez personel gotowości do rozmieszczenia.
Chociaż tylko część personelu jest szkolona jako operatorzy pojazdów opancerzonych, znacznie większa grupa działa wraz z nimi w jednostkach bojowych i potrzebuje podstawowego zrozumienia sposobu funkcjonowania tych pojazdów.
Przed wdrożeniem szkoleń XR żołnierze korzystali z plików PDF, aby uczyć się obsługi skomplikowanych czołgów bojowych. „W porównaniu z PDF-em szkolenie VR jest milion razy lepsze” — mówi Kristine Kvam, dyrektor technologiczna Fynd Reality. „Ten przypadek użycia polega zasadniczo na przeprowadzeniu żołnierza od zerowej wiedzy do poziomu biegłości symulatorowej, na którym faktycznie może korzystać z czołgu bojowego”.
Nordycka współpraca stworzona z myślą o linii frontu
Całkowita wartość projektu wynosi 82,5 mln NOK, czyli około 7,2 mln euro, a w pierwszym etapie wdrożenia dostarczono 39 systemów XR. Projekt powstał w ramach nordyckiego partnerstwa technologii obronnych między Varjo i Fynd Reality, przy czym Varjo zostało wybrane jako dostawca sprzętu XR dla programu szkoleniowego. Systemy zostały zakupione i dostarczone w ramach Programu Nansena, największej norweskiej inicjatywy pomocowej, na podstawie umowy z Norweską Agencją Materiałów Obronnych, NDMA.
Symulatory zostały już dostarczone do Ukrainy jako Varjo Integrated XR Systems — w pełni przygotowane rozwiązanie pakietowe łączące wojskowej klasy gogle, stacje robocze zoptymalizowane pod XR, wstępnie zainstalowane oprogramowanie, infrastrukturę wdrożeniową oraz zaawansowane wsparcie, zaprojektowane w celu ograniczenia obciążeń związanych z zakupem i konfiguracją. Po wdrożeniu ukraińscy partnerzy będą lokalnie rozwijać treści szkoleniowe, wzmacniając zarówno natychmiastową gotowość, jak i długoterminowe kompetencje Sił Zbrojnych Ukrainy.
„Nasza współpraca z Varjo łączy najbardziej zaawansowane nordyckie technologie symulacyjne. Dostarczamy Ukrainie nową zdolność szkoleniową, która została już zweryfikowana w środowiskach NATO i dostosowana do wymagań operacyjnych Ukrainy” — mówi Knut Henrik Aas, CEO Fynd Reality.
Wieloużytkownikowe szkolenie XR
Rdzeniem rozwiązania są gogle Varjo XR-4 Secure Edition działające na platformie Fynd CORE firmy Fynd Reality. Dzięki platformie Fynd CORE żołnierze mogą założyć gogle w różnych lokalizacjach fizycznych i znaleźć się razem jako załoga wewnątrz w pełni odwzorowanego wirtualnego czołgu Leopard 2A4. Celowniczy, ładowniczy, dowódca czołgu oraz kierowca zajmują swoje odpowiednie stanowiska, komunikują się i wykonują procedury jako załoga — bez konieczności przebywania w tym samym pomieszczeniu ani dostępu do prawdziwego pojazdu.
„Jeśli możesz trenować 100 razy w wirtualnym czołgu, jesteś znacznie lepiej przygotowany do pracy z rzeczywistym sprzętem, niż byłbyś bez takiego szkolenia” — mówi Kristine Kvam. Rozwiązanie zapewnia, że każdy uczestnik szkolenia osiąga ten sam bazowy poziom wiedzy, obejmujący zarówno zrozumienie teoretyczne, jak i fizyczne oswojenie z elementami sterowania oraz sekwencjami działań, które żołnierze muszą znać, zanim kiedykolwiek wejdą do prawdziwego pojazdu.
Zaprojektowane z myślą o miejscach, gdzie ma to kluczowe znaczenie
Bezpieczeństwo było podstawowym wymaganiem dla sprzętu wdrażanego w aktywnej strefie konfliktu lub w jej pobliżu. „We wszystkim, co robimy dla sektora obronnego, oczywiście potrzebujemy odpowiedniego sprzętu, który może zostać dopuszczony pod względem bezpieczeństwa, działać w wymagających warunkach, być przenoszony razem z użytkownikiem oraz pracować zarówno offline, jak i online” — mówi Kvam.
Gogle Varjo XR-4 Secure Edition są przystosowane do pracy offline i montowane w Finlandii. Sprzęt zapewnia również jakość obrazu wymaganą w szkoleniu z obsługi pojazdów opancerzonych. Wysokiej rozdzielczości obraz passthrough, szerokie pole widzenia oraz podwójne wyświetlacze 4K pozwalają żołnierzom odczytywać etykiety, obsługiwać elementy sterowania i poruszać się po ograniczonej przestrzeni wnętrza tak, jak robiliby to w prawdziwym pojeździe.
Od konfiguracji do biegłości w dwie godziny
Po dostarczeniu 39 systemów siły ukraińskie były gotowe do pracy z modułem szkoleniowym Leopard 2A4 w ciągu dwóch godzin od rozpoczęcia konfiguracji. Było to bezpośrednim efektem otrzymania wstępnie skonfigurowanego, w pełni zweryfikowanego pakietu, zamiast konieczności osobnego pozyskiwania i integrowania poszczególnych komponentów.
„Wdrożenie 39 systemów w aktywnej strefie konfliktu nie pozostawia miejsca na problemy integracyjne. Varjo Integrated XR System odpowiedział na tę potrzebę, oferując w pełni zweryfikowany, wstępnie skonfigurowany pakiet, który mogliśmy wdrożyć z pełnym zaufaniem. XR Station Mobile, czyli wersja w formie laptopa, zapewniła nam przenośną platformę, którą mogliśmy niezawodnie przenosić, konfigurować i uruchamiać w dowolnym miejscu” — mówi Knut Henrik Aas.
W ramach początkowego wdrożenia przeszkolono 255 kadetów.
Niezależna analiza refleksyjna przeprowadzona przez Wojskowy Instytut Wojsk Pancernych NTU „ChPI”, oparta na odpowiedziach ankietowych 170 spośród tych kadetów, wykazała:
65%
wskazało symulator VR jako najskuteczniejszą metodę nauki — ponad dwukrotnie więcej niż łączny wynik dla modułów interaktywnych (25%) i tradycyjnych materiałów (10%).
67%
stwierdziło, że VR i narzędzia cyfrowe zapewniły lepsze zrozumienie obowiązków funkcjonalnych niż tradycyjne metody.
80%
zadeklarowało, że szkolenie VR zwiększyło ich motywację do nauki.
75%
uznało, że metodologia powinna zostać rozszerzona na dodatkowe platformy wojskowe.
Ukraina potrzebuje najlepszej i najbezpieczniejszej technologii szkoleniowej”.
Kadeci opisywali środowisko immersyjne jako bardziej intuicyjne i łatwiejsze do zapamiętania, a niektórzy szacowali, że tempo nauki było od 3 do 5 razy szybsze niż przy samej nauce teorii. Opinie instruktorów pracujących na miejscu pokazują, co te liczby oznaczają w praktyce:
„Kiedy docieramy na linię frontu, nie ma czasu na to, aby po raz pierwszy uczyć się obsługi pojazdów. Nawet nasi kadeci, po krótkiej sesji szkoleniowej XR, potrafią wykonać podstawowe procedury wewnątrz prawdziwego czołgu bojowego. Ta wiedza zwiększa nasze bezpieczeństwo i ostatecznie pomaga nam bronić naszego kraju” — mówi instruktor Sił Zbrojnych Ukrainy.
Spojrzenie w przyszłość
Ukraińscy partnerzy technologiczni będą teraz lokalnie opracowywać dodatkowe treści szkoleniowe, budując długoterminowe zdolności szkoleniowe XR w strukturach obronnych Ukrainy. Fynd Reality planuje rozszerzyć platformę na kolejne typy pojazdów i platformy wojskowe.
„Budujemy globalną ścieżkę od zerowego poziomu wiedzy bazowej do zaawansowanej gotowości do pracy na symulatorze. Wspólnie z Varjo umożliwiamy naukę cztery razy szybszą — od podstawowego zrozumienia do pewnej, operacyjnej zdolności działania” — mówi Knut Henrik Aas.
Dla sił obronnych w całej Europie, które mierzą się z podobnymi ograniczeniami szkoleniowymi, program ten stanowi praktyczny model: przenośne, bezpieczne szkolenie XR, które nie zależy od dostępu do fizycznego sprzętu, może być wdrożone w dowolnym miejscu i jest gotowe do użycia od pierwszego dnia.
20.06.2026
źródło: Varjo - tekst oryginalny
XR, rzeczywistość rozszerzona, rzeczywistość mieszana, VR, szkolenie wojskowe, symulatory wojskowe, szkolenie immersyjne, Siły Zbrojne Ukrainy, Ukraina, Leopard 2A4, czołgi bojowe, pojazdy opancerzone, Varjo, Fynd Reality, Fynd CORE, Varjo XR-4 Secure Edition, Integrated XR System, szkolenie wieloużytkownikowe, bezpieczne technologie szkoleniowe, szkolenie zdalne, szkolenie bez dostępu do sprzętu, gotowość operacyjna, technologie obronne, symulacja pola walki, nordycka współpraca obronna, Nansen Program, transformacja szkolenia wojskowego.